Yapay zeka istihdamda cinsiyet farkını derinleştirdi
Yapay zekadan yoğun etkilenen mesleklerde erkek istihdamının kadınlara kıyasla daha hızlı arttığı belirlendi. Araştırma, bu farkın özellikle lisans diploması olmayan çalışanlar arasında belirginleştiğini ortaya koydu.
Yapay zeka teknolojisinin iş gücü piyasasındaki etkileri incelendiğinde, bu teknolojiden yoğun biçimde etkilenen mesleklerde erkek istihdamının kadınlara göre çok daha hızlı yükseldiği tespit edildi. İstatistiksel veriler, yapay zeka maruziyetinin arttığı alanlarda kadın istihdamında anlamlı bir büyüme görülmezken erkeklerde kayda değer artışlar yaşandığını gösteriyor. Bu durum, iki cinsiyet arasındaki istihdam farkının teknolojiyle birlikte derinleştiğine işaret ediyor.
Diriliş Postası'nda yayınlanan habere göre, ABD merkezli Pew Research Center'ın 22 Ekim 2026 tarihli analizi, söz konusu ayrışmanın temel nedeninin eğitim düzeyi farklılıkları olduğunu ortaya koydu. Yapay zekaya maruz kalma puanındaki her bir puanlık artışta erkek istihdamı yüzde 6,3 oranında büyürken, kadın istihdamı yüzde 0,2 gibi ihmal edilebilir bir değişim gösterdi. En yüksek yapay zeka etkisine sahip mesleklerde erkek istihdamındaki artış, en az etkilenen mesleklere kıyasla yaklaşık yüzde 24 daha fazla gerçekleşti. Ancak yapay zekadan en az etkilenen mesleklerde kadın istihdamının erkeklerden daha hızlı büyüdüğü bir tablo da dikkat çekti.
Araştırma metodolojisi açısından üretken yapay zekanın yaygınlaşma öncesi ve sonrası dönemleri karşılaştırıyor. Pew, 2017-2019 dönemi ile Ocak 2023-Haziran 2026 arasındaki Nüfus Araştırması (CPS) verilerini inceledi. Kovid-19 salgınının istihdam üzerindeki yapay zeka dışı etkileri nedeniyle 2020-2022 yılları analiz kapsamı dışında tutuldu. Çalışmada meslekler kendi içinde erkek ve kadın çalışan sayısındaki değişimlere göre değerlendirildi. ABD Çalışma Bakanlığı'na ait O*NET veri tabanı kullanılarak 480 meslek, yapay zekanın görevleri üstlenme kapasitesine göre sıfır ile 3,5 arasında puanlandırıldı. Yüksek puan, üretken yapay zekanın o mesleğin temel görevlerinin büyük bir kısmını yerine getirebildiği anlamına geliyor.
Eğitim düzeyinin etkisi incelendiğinde, lise ve altı eğitime sahip çalışanlar arasındaki uçurumun en belirgin olduğu görülüyor. Bu grupta yapay zeka maruziyetindeki her bir puanlık artış, erkek istihdamında yüzde 8,8'lik bir artışı beraberinde getirirken, kadın istihdamında yüzde 9,5'lik bir düşüşe yol açtı. Önlisans mezunlarında fark daha küçük olsa da istatistiksel anlamlılığını korudu. Lisans ve üzeri eğitim düzeyine sahip bireylerde ise yapay zeka etkisiyle erkek veya kadın istihdamı arasında anlamlı bir değişim saptanmadı.
Bu cinsiyetler arası ayrışmanın arkasında, farklı eğitim düzeylerindeki kadın ve erkeklerin yoğunlaştığı mesleklerin yapay zekaya duyarlılık farklılıkları yatıyor. Diploması olmayan erkekler genellikle kamyon şoförlüğü, inşaat ve yük taşıma gibi yapay zekadan az etkilenen sektörlerde çalışırken; aynı eğitim düzeyindeki kadınlar sekreterlik, resepsiyon ve müşteri hizmetleri gibi otomasyona ve sohbet robotlarına daha açık işlerde yoğunlaşıyor. Pew, yapay zekanın şimdilik işsizliğe yol açmadığını, aksine en çok etkilenen mesleklerde istihdamın büyüdüğünü vurguluyor. Ancak kurum, teknolojinin henüz yeni olması ve diğer ekonomik faktörlerin etkisi nedeniyle uzun vadeli sonuçlar hakkında temkinli olunması gerektiğini belirtiyor.
TürkAta Haber Ajansı
Ankara Gündemi