Soğuksu Milli Parkı: Kızılcahamam'ın Volkanik Doğa Harikası

Ankara'nın Kızılcahamam ilçesinde, şehir merkezine yaklaşık 80 kilometre uzaklıkta yer alan Soğuksu Milli Parkı, 19 Şubat 1959'da milli park ilan edilmiştir. Volkanik bir bölge üzerinde kurulu olan park, sıcak ve soğuk su kaynaklarıyla kaplıca turizmine de ev sahipliği yapar. Deniz seviyesinden yüksekliği 1.030 ile 1.800 metre arasında değişen parkın en yüksek noktaları, 1.789 metrelik Arhut Tepesi ve 1.776 metrelik Tolubelen Tepesi'dir. Avrupa-Sibirya bitki örtüsünün özelliklerini taşıyan park, sarıçam ağırlıklı ormanları ve zengin yaban hayatıyla dikkat çeker. Başkente yakınlığı sayesinde Ankaralıların gözde dinlenme mekanlarından biri olan parkın üçte biri halkın kullanımına açıkken, geri kalan bölümü doğa koruma alanı olarak ayrılmıştır.

Coğrafya ve Jeoloji

Soğuksu Milli Parkı, Batı Karadeniz Bölgesi ile İç Anadolu Bölgesi arasında bir geçiş kuşağında yer alır. 1997 yılında yapılan sınır değişikliğiyle parkın alanı 1.050 hektara ulaşmıştır. Volkanik arazi yapısı nedeniyle park içinde bol miktarda doğal sıcak ve soğuk su kaynağı bulunur; bu kaynaklar kaplıca olarak değerlendirilir. Park sınırlarındaki Batılganın ve Küçük Soğuksu derelerinin su seviyesi ise yaz aylarında oldukça azalır, hatta tamamen kuruyabilir. Arazi engebeli bir topoğrafyaya sahiptir; ortalama yükseklik 1.100 metre civarındadır. Arhut ve Tolubelen tepelerinin yanı sıra Harmandoruk Tepe 1.648 metre, Çakmaklı'nın Doruktepe 1.530 metre, Samrıdoruk Tepe 1.447 metre, Kayabelen Tepesi 1.400 metre, Kel Tepe 1.393 metre ve Kara Tepe 1.300 metre yükseklikleriyle parkın diğer önemli yükseltileridir. Parkın çevresinde Karacaören, Sazak, Saraycık ve Alveren gibi küçük köyler yer alır.

Parkın ormanlık alanları, andezit, bazalt, tüf ve aglomera gibi volkanik kayalardan oluşur. Kuzey kesimde, yaklaşık 10-12 milyon yıl önce volkanik aktiviteler sonucu oluşmuş taşlaşmış ormanlar bulunur. Burada çok sayıda fosil ağaç yer alır; bunların en büyüğü 250 santimetre uzunluğunda ve 170 santimetre çapındadır.

Ekosistem: Flora ve Fauna

Soğuksu Milli Parkı, Avrupa-Sibirya bitki örtüsünün özelliklerini taşır. Ormanlar, 933 hektarlık bir alanı kaplar ve ağırlıklı olarak sarıçamdan oluşur (%65). Bunu karaçam (%24) ve göknar (%6) takip eder. Meşe gibi geniş yapraklı ağaçların yanı sıra kızılağaç, titrek kavak, akçaağaç, kızılcık ve siyah akasya da parkta bulunur. Çalı ve otsu bitkiler arasında yabani çilek, yabani gül, yabani armut, cüce ardıç, yabani fındık ve alıç yaygındır.

Park, yaklaşık 160 kuş türüne ev sahipliği yapar. Bunlar arasında kara akbaba ve bazı kartal türleri gibi tehdit altındaki kuşlar da yaşar. Memeli hayvanlar arasında karaca, kızıl geyik, boz ayı, altın çakal, tilki, çakal, gelincik, yaban domuzu, tavşan ve sincap sayılabilir. Ayrıca parka bağlı üretme çiftliğinde kınalı keklik, çil keklik, doğan, sülün, bıldırcın ve güvercin yetiştirilir.

İklim

Soğuksu Milli Parkı ve çevresi, Orta Anadolu'nun karasal iklimi ile Kuzey Anadolu'nun yağışlı iklimi arasında bir geçiş özelliği gösterir. Yakınındaki Kızılcahamam ilçesinin yıllık ortalama sıcaklığı 9,6 °C iken, parkınki yaklaşık 5 °C daha düşüktür. Parkın yıllık ortalama sıcaklığı 11,9 °C, ortalama yağış miktarı ise 350,3 milimetredir. Yıl içinde ortalama 209 gün yağmurlu, 81 gün kapalı geçer.

Tesisler ve Rekreasyon

Başkente yakınlığı sayesinde Soğuksu Milli Parkı, Ankara halkı için popüler bir kaçış noktasıdır. Parkta 16 kilometre uzunluğunda yürüyüş yolu bulunur. Ziyaretçilere bir bilgi merkezi, iki restoran ve bir kiosk hizmet verir. Ayrıca 300 yataklı termal spa tesisi de mevcuttur. Yaklaşık 12.000 ziyaretçi kapasiteli kamp alanları, piknik masaları, şömineler, musluklar ve umumi tuvaletler gibi olanaklar sunulur.

Park; hiking, trekking, kampçılık, kuş gözlemi, dağcılık ve foto safari gibi açık hava etkinlikleri için idealdir. Osmandede Tepesi'nin kuzeybatı yamacında dağ tırmanışı yapılabilir. Kayabeleni Tepesi'nde 2009 yılı sonunda Kara Akbaba Gözetleme İstasyonu, Yanık Sırtı'nda ise Kara Akbaba Besleme İstasyonu kurulmuştur. Atatürk Çamı adı verilen ve Mustafa Kemal Atatürk'ün bir zamanlar dinlendiği tarihi alan, her yıl 18 Temmuz'da Atatürk Günü etkinliklerine ev sahipliği yapar.

Ulaşım

Soğuksu Milli Parkı'na Ankara-İstanbul karayolu ile ulaşılabilir. Park, Kızılcahamam'ın 2 kilometre batısında, Ankara'nın ise 78 kilometre kuzeyindedir. Ankara şehir içi otobüs hattı EGO 527, Ulus'tan günde dört kez parka sefer düzenler; yolculuk yaklaşık iki buçuk saat sürer.

Soğuksu Milli Parkı, volkanik oluşumları, zengin biyolojik çeşitliliği ve sunduğu rekreasyon imkanlarıyla doğa tutkunları için keşfedilmeyi bekleyen bir hazine niteliğindedir. Şehir hayatının stresinden uzaklaşmak ve doğayla iç içe vakit geçirmek isteyenler için ideal bir rota sunar.

Kaynak: tr.wikipedia.org
Görsel: Halit Edip Özcan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0