Küba'da bir ilk! Dünyaya açılıyor

Güncelleme Tarihi:

Küba yönetimi, derinleşen ekonomik ve enerji krizine karşı yeni adımlar attı. Ülke tarihinde ilk kez devlet ve özel işletmelerin birlikte satış yapabileceği karma toptancı pazarı açılırken, petrol arama ve üretim sektörünü yabancı yatırımlara açmak amacıyla eski yasalar yürürlükten kaldırıldı.

KÜBA'DA DEVLET VE ÖZEL SEKTÖR AYNI TOPTANCI PAZARINDA BULUŞTU

Küba, ekonomik aktörler arasındaki ticareti canlandırmak amacıyla ilk karma toptancı pazarını Sancti Spíritus kentinde hizmete açtı. Yeni uygulamayla devlet kurumlarının yanı sıra özel işletmeler de ürünlerini ilk kez aynı pazarda toptan satışa sunabilecek.

Kompleksi işleten ITH Trinidad Toptancı Şirketi yetkilileri, pazarda sanayi ürünleri, ithal girdiler ve tarım ürünlerinin satışa sunulacağını açıkladı. Yeni model kapsamında işletmeci firma ile tedarikçiler arasında daha esnek ticaret ve pazarlama yöntemleri uygulanacak.

Şirket yetkilileri, ilk aşamada et ürünleri, tuz ve pirinç gibi temel gıda maddelerinin satışına başlandığını bildirdi. Tedarik ve soğuk zincir imkanlarının geliştirilmesiyle ilerleyen dönemde fasulye, domuz eti ve koyun etinin de satışa sunulması hedefleniyor.

Comercializadora ITH'nin merkezinde açılan mağazadan mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin yanı sıra kamu ve özel kuruluşlar, serbest çalışanlar ve bireysel müşteriler de alışveriş yapabilecek. Alışveriş için önceden ticari sözleşme imzalama şartı aranmayacak.

TOPTAN ALIŞVERİŞ İÇİN 200 DOLARLIK ALT SINIR

ITH Trinidad Toptancı Şirketi Direktörü Aida Rivas Duarte, yerel basına yaptığı açıklamada, pazardan alışveriş yapabilmek için en az 200 dolar veya 24 bin Küba pesosu (CUP) tutarında alım yapılması gerektiğini söyledi.

Cubadebate portalının haberine göre pazarda Sancti Spíritus Belediyeler Arası Tarımsal Tedarik Şirketi, Banvaria SURL ve Valdespino adlı özel şirketler ile ITH Dış Ticaret Şirketi ve adı açıklanmayan yabancı bir firmanın ürünleri de satılıyor.

ITH, yeni toptancı pazarını ülkenin diğer bölgelerine de yaymayı planlıyor. Uygulamanın kalıcı hale gelmesi için düzenli ürün tedarikinin sağlanması, gıdaların uygun koşullarda korunması ve rekabetçi fiyatların belirlenmesi önem taşıyor.

176 MADDELİK EKONOMİK REFORM PAKETİ DEVREDE

Karma toptancı pazarı, Küba hükümetinin 26 Haziran'da onayladığı 176 maddelik ekonomik ve sosyal reform paketinin bir parçasını oluşturuyor.

İç Ticaret Bakanlığının (MINCIN) 13/26 sayılı kararnamesiyle yasal zemine kavuşan düzenleme, ülkedeki toptan ticaret sistemini yeniden yapılandırmayı amaçlıyor.

23 başlık altında toplanan reform paketi; tarım, dış ticaret, özel ve yabancı yatırımlar ile gayrimenkul sektörlerini canlandırmayı hedefliyor. Reformlarla karar alma süreçlerinin yerelleştirilmesi, devlet işletmelerine daha fazla özerklik verilmesi ve finans sektörüne özel sermaye katılımının sağlanması da öngörülüyor.

KÜBA PETROL SEKTÖRÜNÜ YABANCI YATIRIMLARA AÇIYOR

Küba yönetimi, enerji krizini aşmak ve petrol sektörüne uluslararası sermaye çekmek amacıyla petrol arama ve üretimine ilişkin 1938 ve 1959 tarihli yasaları yürürlükten kaldırdı.

Küba basınında yer alan haberlere göre eski yasalar, mevcut anayasa ve güncel sosyoekonomik koşullar karşısında işlevsiz kaldı. Yeni kanun hükmünde kararnameyle yerli ve yabancı şirketlerin petrol arama ve çıkarma faaliyetlerine katılımını kolaylaştırmak için sözleşme koşulları esnetildi.

Düzenlemeye göre üretim paylaşım sözleşmeleri 10 yıl uzatma seçeneğiyle 40 yıla, petrol imtiyazları ise yine 10 yıl uzatma seçeneğiyle 30 yıla kadar geçerli olabilecek. Petrol hizmet sözleşmeleri de sektördeki temel iş modelleri arasında yer alacak.

DEVLET PETROL KAYNAKLARI ÜZERİNDEKİ KONTROLÜNÜ KORUYACAK

Yeni düzenleme, yabancı yatırımın önünü açarken devletin hidrokarbon kaynakları üzerindeki kontrolünü sürdürüyor. Küba yönetimi, petrol, doğal gaz ve bunlarla bağlantılı kaynakların "tüm halkın sosyalist mülkiyetinde" olduğunu belirtiyor. Bu kaynaklar devredilemezlik, zaman aşımına uğramazlık ve haczedilemezlik ilkelerine tabi tutuluyor.

Devlet, ulusal güvenlik gerekçesiyle ruhsat ve imtiyaz başvurularını reddetme hakkını da koruyor. Ulusal enerji güvenliği için gerekli hidrokarbon kaynaklarının temininde devlete rekabetçi piyasa koşulları çerçevesinde öncelik tanınıyor.

Üretim paylaşım sözleşmelerinde maliyetlerin karşılanmasına ilişkin üst sınır, karada ve sığ sularda yüzde 65, derin sularda ise yüzde 75 olarak belirlendi.

PETROL FAALİYETLERİNE ÇEVRESEL VE CEZAİ SORUMLULUK

Yeni mevzuat, hidrokarbon faaliyetlerini yüksek riskli kabul ediyor ve işletmecileri meydana gelen zararlardan sorumlu tutuyor. Bu sorumluluk için kusur veya ihmal kanıtlanması gerekmiyor.

Düzenleme ayrıca acil durumlar dışında doğal gazın doğrudan atmosfere salınmasını veya yakılarak imha edilmesini yasaklıyor.

Karaborsa faaliyetlerinin ve yakıt dağıtımındaki usulsüzlüklerin artması üzerine tesislerin ve operasyonların fiziki güvenliği konusunda da işletmeci şirketlere sorumluluk yükleniyor. Kuralları ihlal edenlere ve suç işleyenlere yönelik ağır yaptırımlar öngörülüyor.

Küba yönetiminin yeni düzenlemeyle sermaye yetersizliği yaşayan enerji sektörüne uluslararası yatırım çekmeyi, yabancı yatırımcılara hukuki güvenceler sunmayı ve doğal kaynaklar üzerindeki devlet kontrolünü korumayı amaçladığı belirtiliyor.

KÜBA EKONOMİSİNDE KRİZ DERİNLEŞİYOR

Küba ekonomisi gıda, yakıt ve ilaç kıtlığı, yüksek enflasyon, uzun süreli elektrik kesintileri ve dolarizasyon sorunlarıyla mücadele ediyor. ABD yönetiminin petrol kısıtlamaları ve ek yaptırımları da ülkenin enerji ve tedarik sorunlarını ağırlaştırıyor.

ABD'nin petrol ablukası ve ekonominin kilit sektörlerine yönelik ikincil yaptırımlar, Küba'nın ekonomik kırılganlığını artırıyor. Elektrik kesintileri ve toplu taşımadaki ciddi aksamalar günlük yaşamı olumsuz etkilerken, hastaneler de yalnızca asgari düzeyde hizmet verebiliyor.

Özellikle kayıt dışı piyasalarda gıda ve ilaç fiyatları yüksek seviyelere ulaşıyor. Küba yönetimi, toptan ticareti canlandırmayı ve petrol sektörüne yabancı yatırım çekmeyi hedefleyen yeni düzenlemelerle ekonomik baskıyı hafifletmeye çalışıyor.