İki savaşın ortasında iki boğazın arasında
Amerikan Başkanı Donald Trump, Nobel Barış ödülünü bir kez daha alamadı. Ve belki de bu hayatta en nefret ettiği isim olan eski Barack Obama'nın aldığı ödülü bir kez daha alamaması belli ki onu daha da büyük hayal kırıklığına uğrattı.
Trump, tepkisini anlatırken de 8 savaşı bitirdiğini, 2 savaşı daha bitirme şansı olduğunu söyledi.
Bahsettiği savaşlardan ilki Rusya- Ukrayna savaşı, göreve geldiğinde bir haftada bitireceğini söyledi. Ancak 2. yılını bitirirken ufakta bir barış umudu görünmüyor. Son bir hamle ile sağladığı Enerji ateşkesinden ise Zelensky'i haberdar etmeyi bile düşünememiş görüyor.
Trump, sosyal medyadan "Derhal geçerli olmak üzere, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşta enerji ateşkesi ilan edilmiştir." cümlesiyle duyurdu. Savaş devam etse de iki ülkenin enerji altyapılarına karşılıklı saldırmama taahhüdü verdiğini hatırlatan Trump, "Her iki taraf da anlaştı. Bunu bozmayın." diye uyarmayı da ihmal etmedi.
ABD Başkanı, savaşın devam etmesinin nedeni olarak da yine Zelensky'i gösterdi. "Bence Ukrayna'nın yeni bir başkan edinme vakti geldi" dedi. Bir gazetecinin, "Acı çeken Ukraynalılara ne yapmalarını önerirsiniz?" sorusuna da "Anlaşma yapabilecek yeni bir lider bulmalarını öneriyorum, çünkü aslında pek çok anlaşma yapabilirdi ama nedense hiç yapmıyor" cevabını verdi.
Trump, başından beri Zelensky' e mesafeli. Hatta Oval Ofis'te Zelensky'i kurmaylarıyla birlikte azarladığı toplantı diplomatik nezaketsizlik olarak dünya siyasi tarihine geçmiş bile olabilir. Elbette Zelesnky'e de Trump'ın yeni lider çağrısı soruldu. Ukrayna devlet başkanı, '60 günlük ateşkes ilan edilsin seçim yapalım' restiyle yanıt verdi. Daha önce de seçim yapmadığı eleştirilerine muhatap olan Zelensky, savaş ortasında hangi koşullarda seçim yapacağız cevabı vermişti. Üstelik ülkesinin yüzde 20 si de işgal altında nüfusun önemli bir kısmı da yurtdışında.
Rusya elbette bırakın 60 günü çok daha kısa bir ateşkese bile bugüne kadar yanaşmadı. Ateşkesin Ukrayna'ya toparlanma ve güç kazanma imkanı vereceğini düşünüyor Ruslar. Ateşkes çağrısına verdikleri cevap da zaten yine yeni saldırılar oldu. Ukrayna'nın enerji ve ulaşım altyapısını hedef alan, yaklaşan kış için şartları Ukrayna için iyice ağırlaştırmak isteyen Rusya, son dönemde özellikle elektirik ve gaz alt yapısının imhasına yönelik saldırılar yaptı. Köprüleri vurdu, yolcu otobüslerini hatta ülkeyi Avrupaya bağlayan tren hattını vurdu.
Kuzeyde bunlar yaşanırken, güneyde ABD İran savaşında dikkatler Basra körfezi ve Hürmüz boğazından daha çok Yemen ve Bab ül Mendep'de. Husilerin, Suudi Arabistan'da Riyad Havalimanın hedef aldığı saldırılar hem Yemen savaşı hem de ABD İran savaşının en ölümcül sonuçlarını doğurdu: 13 ölü, 300'den fazla yaralı
var.
Bazı uzmanlar, ABD'nin İran hava yolları şirketlerine yönelik yaptırımlarına Husilerin yanıt verdiğini düşünüyor. İran uzmanı Mehmet Koç, X ten yaptığı değerlendirmede İran'ı yönetenlerin 'Bizim uçaklar uçmuyorsa kimsenin uçağı uçmasın' görüşünde olduğunu yazdı. Ancak Husiler Sanaa havaalanına yönelik hava ambargosuna karşılık olarak yaptıklarını söylüyor ve ilk şart olarak bu ambargonun kaldırılmasını istiyor. Suudi
Arabistan, şimdilik masaya yanaşmıyor.
Husilerin saldırılarına karşı atacağı adımları hesaplıyor. Hava savunma sistemlerini güçlendiremenin çabası içinde. Çünkü Suudi Arabistan sadece petrol gelirlerinden değil, 2030 vizyonu ile petrol dışı projelere trilyonlarca dolar yatırdı. Şimdi bu vizyon da risk altında. Elbette Mekke savunma ittifakı da gündeme geliyor ve anlaşmaya taraf ülkelerin vereceği destek ile ABD'nin sağlayacağı katkı savaşın seyrini belirleyecek.
Hem ABD- İran savaşının hem de Husilerle - Suudi Arabistan destekli hükümet güçlerinin savaşı. Ama önce ABD İran savaşının bitmesi gerekiyor ki, Husilere sağlanan destek de sınırlı kalsın.
İşte Trump, atacağı adımlarla, iki savaşın da iki boğazın da kaderini belirleyebilir.
Belki o zaman bir ödül alabilir.
Kaynak: Ntv