Çolpon-Ata'da Bölgesel Zirve: Orta Asya ve Azerbaycan'dan Ortak Deklarasyon

Şehir Haber Ajansı'nın haberine göre, Kırgız Cumhuriyeti'nin Çolpon-Ata şehri, 30-31 Temmuz 2026 tarihlerinde bölgesel açıdan kritik uluslararası temaslara sahne oldu. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in devlet ziyaretlerinin yanı sıra Orta Asya Devletleri ile Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Başkanlarının İstişare Toplantısı da bu kapsamda gerçekleştirildi.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, 30 Temmuz 2026'da Çolpon-Ata'ya bir devlet ziyareti gerçekleştirdi. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, bu ziyaretin iki ülke iş birliğinin hızlı bir ilerleme kaydettiği bir döneme denk geldiğini söyledi. Caparov, ortak siyasi irade sayesinde Kırgızistan-Özbekistan devlet sınırının belirlenmesi işleminin tamamlandığını aktararak, ziyarette imzalanan belgelerin sınır sorunlarının çözümüne ve sınır kapılarının artırılmasına katkı sağlayacağını dile getirdi.

Caparov, bu gelişmelerin sınır bölgelerindeki halka yeni fırsatlar sunacağını, ticaret, ulaştırma, lojistik ve insani bağların gelişimini hızlandıracağını ifade etti. Ziyaret sırasında birçok alanda ikili anlaşma imzalanırken, Kırgız Cumhuriyeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Arasında Müttefiklik İlişkileri Anlaşması'nın imzalanması tarihî bir adım olarak değerlendirildi. Bu anlaşmanın iki ülke arasındaki güveni pekiştirdiği, ilişkilere yeni bir siyasi ve hukuki temel kazandırdığı ve uzun vadeli ortak kalkınma gündemini desteklediği belirtildi.

Caparov, Kambarata HES-1 ve Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolu gibi ortak projelerin stratejik önemine dikkat çekti. Ziyaret öncesinde yapılan Hükümetlerarası Komisyon toplantısı, İş Forumu, İş Konseyi toplantısı, Kırgızistan'da Özbekistan Kültür Günleri ve Üniversite Rektörleri Forumu'nun sonuçları da ele alındı.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ise Kırgızistan ekonomisinin dinamik büyümesi, sanayi kapasitesindeki artış ve halkın gelirindeki yükselişten duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Mirziyoyev, 30 Temmuz 2026'yı iki ülke ilişkilerinin müttefiklik seviyesine çıkarılması nedeniyle tarihî bir gün olarak nitelendirdi ve bunun titiz ortak çalışmalarla mümkün olduğunu, iki kardeş halkın hafızasında yer edeceğini söyledi. Ayrıca Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolunu bölgenin jeopolitik dengelerini değiştirecek "yüzyılın projesi" olarak tanımladı ve Kambarata HES'in inşasına özel önem verdi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 31 Temmuz 2026'da Çolpon-Ata'ya devlet ziyareti yaptı. Bu ziyaretin ikili ilişkilerde önemli bir adım olduğu ve Kırgızistan ile Azerbaycan arasındaki iş birliğini müttefiklik düzeyine taşıdığı ifade edildi. Ulaşılan mutabakatlar siyasi iş birliği, ekonomi, yatırımlar, ulaştırma, enerji, sanayi, insani alan ve uluslararası iş birliği gibi geniş bir yelpazeyi kapsadı.

Kırgızistan-Azerbaycan Kalkınma Fonu'nun sermayesinin 200 milyon ABD dolarına çıkarılması, ticari iş birliğinin genişletilmesi, ulaştırma projelerinin uyumlaştırılması ve yeni yatırım girişimlerinin hayata geçirilmesi konularındaki mutabakatlar öne çıktı. Ziyaretin Orta Asya ile Güney Kafkasya arasındaki bağları güçlendirdiği, Avrasya'daki ulaştırma bağlantısallığını artırdığı ve yeni ekonomik fırsatlar yarattığı kaydedildi. Ekonomik iş birliğinin somut bir göstergesi olarak Isık-Göl kıyısında ilk beş yıldızlı "Bakü" otel kompleksinin açılışı gerçekleştirildi.

Uluslararası alanda bu ziyaret, Kırgızistan ile Azerbaycan'ın uluslararası kuruluşlardaki tutumlarının yüksek düzeyde uyumlu olduğunu ve iki ülkenin bölgesel güvenlik, sürdürülebilir kalkınma ve ortak girişimler konusunda iş birliğini sürdürme niyetini teyit etti.

31 Temmuz 2026'da Çolpon-Ata'da Orta Asya Devletleri ile Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Başkanlarının Gayriresmî İstişare Toplantısı yapıldı. Toplantıya Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev katıldı.

Sadır Caparov, son yıllarda bölgesel iş birliğinin niteliksel olarak yeni bir seviyeye ulaştığını, bunda sınır konularında sağlanan tarihî mutabakatların ve karşılıklı güvenin artmasının etkili olduğunu belirtti. Caparov, Kırgız Cumhuriyeti'nin 2027-2028 dönemi BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliği adaylığına verdikleri destek nedeniyle bölge liderlerine teşekkür etti ve Kırgızistan'ın Orta Asya'nın ortak çıkarlarını uluslararası platformlarda savunmayı hedeflediğini vurguladı.

Ulaştırma bağlantısallığı ve enerji iş birliğine özel önem veren Caparov, Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolu inşası ile Kambarata HES-1 projesinin Kazakistan ve Özbekistan'la birlikte hayata geçirilmesinin stratejik önemine işaret etti. Turizm alanındaki iş birliğinin büyük bir potansiyel taşıdığını belirten Caparov, Orta Asya'yı ziyaret eden yabancılar için ortak turist vizesi uygulamasına geçilmesi yönünde Kırgızistan'ın girişimini gündeme getirdi.

Devlet başkanları, iş birliğinin derinleştirilmesi, ulaştırma ve lojistik bağlantısallığının geliştirilmesi, iklim değişikliğine uyum ve bölgesel enerji güvenliğinin sağlanması konularında görüş alışverişinde bulundu. Toplantının sonunda liderler, Orta Asya devletleri ile Azerbaycan arasındaki yüksek güven düzeyini, barış, iyi komşuluk ve sürdürülebilir kalkınma ilkelerine bağlılığı ve bölgesel iş birliğini genişletme iradesini yansıtan Çolpon-Ata Deklarasyonu'nu imzaladı.

Haberin devamı için: Şehir Haber Ajansı