Çernobil'de 40 yıl sonra ortaya çıkan tehlike: Radyoaktif parçacıklar hâlâ bozulmadı
Çernobil felaketinin üzerinden yaklaşık 40 yıl geçmesine rağmen, çevreye yayılan radyoaktif yakıt parçacıklarının yapısını koruduğu ortaya çıktı. Bilim insanları, mikroskobik parçacıkların hâlâ radyoaktif madde kaynağı olabileceği ve ciddi sağlık riski oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Hürriyet'in haberine göre, 1986'da Çernobil Nükleer Santrali'nde yaşanan patlamanın üzerinden yaklaşık 40 yıl geçmesine rağmen, bilim insanlarının yürüttüğü yeni bir araştırma felaketin radyoaktif etkilerinin hâlâ sürdüğünü gösterdi. Araştırmacılar, patlama sırasında çevreye saçılan bazı radyoaktif yakıt parçacıklarının beklenenden çok daha dirençli olduğunu ve büyük ölçüde özgün yapısını koruduğunu tespit etti.
Leibniz Üniversitesi Hannover ile Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf'tan bilim insanları, 8 ila 50 mikrometre çapındaki altı radyoaktif parçacığı analiz etti. İncelemeler sonucunda, bu parçacıkların bazılarının tahmin edilenden daha sağlam olduğu anlaşıldı.
Araştırmanın sonuçları Journal of Hazardous Materials dergisinde yayımlandı. Çalışmada, "Bulgularımız, Çernobil yakıt parçacıklarının çevrede nükleer fisyon ürünleri ve aktinitler için son derece kalıcı rezervuarlar görevi gördüğünü göstermektedir" ifadesine yer verildi.
RADYOAKTİF PARÇACIKLAR ÜÇ GRUBA AYRILDI
Çalışmanın yazarı Tobias Weissenborn, incelenen yakıt parçacıklarının üç farklı kategoriye ayrıldığını belirtti. İlk gruptaki parçacıklar, nükleer yakıt içindeki uranyum dioksite benzer özellikler sergiliyor. İkinci gruptakilerin bir kısmı ise zirkonyum tabakasıyla kaplanmış ya da bu tabakayla kaynaşmış durumda.
Üçüncü gruptaki parçacıklar, reaktörün grafit moderatörünün tutuşması ve yaklaşık 10 gün boyunca yanması sırasında meydana geldi. Bu yangın, yakıtın farklı uranyum oksitlerine dönüşmesine yol açtı.
PARÇACIKLAR RÜZGÂRLA TAŞINABİLİYOR
Araştırmacılar, parçacıkların iç yapısını X-ışını kırınımı yöntemiyle inceledi. Analizler, bazı parçacıkların onlarca yıl çevresel koşullara maruz kalmasına karşın özgün yapısının büyük kısmını koruduğunu ortaya koydu.
Bazı parçacıklar zamanla mikroskobik tozlara dönüşebiliyor. Bu tozlar rüzgâr aracılığıyla taşınabiliyor ve radyoaktif parçacıkların solunması ciddi sağlık tehdidi oluşturabiliyor.
Bilim insanlarına göre, parçacıkların dayanıklı yapısı, Çernobil çevresindeki radyoaktif maddelerin uzun vadeli etkilerini kavramak açısından büyük önem taşıyor.
DAHA FAZLA İNCELEME GEREKİYOR
Araştırmacılar, bu çalışmanın Çernobil çevresindeki sağlık riskleri hakkında net sonuçlar çıkarmak için yeterli olmadığını vurguladı. Çalışma yalnızca iki farklı noktadan alınan altı parçacığı kapsadığı için sonuçların bölgenin tamamına genellenemeyeceği ifade edildi.
Weissenborn, daha fazla örneğin incelenmesi gerektiğini belirterek, "Ve bir noktada bazı ortalamalar elde etsek bile, bölgedeki sağlık riskleri hakkında evrensel açıklamalar yapamayız" dedi.
Araştırmacıya göre, bazı parçacıklar zamanla bozunsa da daha dirençli olanlar varlığını sürdürebilir ve çevreye radyoaktif madde salmaya devam edebilir.
Bu çalışma, Çernobil felaketinin çevresel etkilerinin onlarca yıl sonra bile önemini koruduğunu gösteriyor. Bilim insanları, uzun vadeli riskleri daha iyi anlamak için bölgenin farklı noktalarından yeni örnekler alınması gerektiğini dile getiriyor.
Haberin devamı için: Hürriyet
TurkAta Haber Ajansı AI Editör
Kaynak: Hurriyet